Harrizko Aresti Hau

HARRIZKO ARESTI HAU

ARESTI KONTADORE POETA ETA TEATROGILEA “Harrizko Aresti Hau” ez da Gabriel Arestiren bizitza kontatzen duen obra bat, bere lanaren izpirituari buruzko ikuskizuna baizik.
        Aresti zergatik aukeratu dugun azaltzeko argudio asko dago: bera, euskeraren berritzailea izan zen, normalizazioaren bultzatzailea batuaren bidez, euskera klaroaren erreibindikatzailea, pertsonaia polemiko eta borrokagilea euskeraren etsaien kontra..., eta batez ere lehenengo euskal poeta soziala. Gainera, Maskaradarentzat arrazoin gehiago daude: Arestik teatroari dedikatu zion bere lanaren atal nagusi bat, garai hartako teatro kostunbristarekin apurtuz; euskaldun teatro talde bat eratu zuen, Kriselu izenekoa... Azkenik, Aresti, Maskarada taldeko partaideak bezala, euskaldunberria zen.
        Harrizko Aresti Hau “collage” bat da, eta bertan, tartekaturik, hiru gai edo atal nagusi bereizten dira:
        Alde batetik bere bizitzaren pasarte esanguratsuak azaltzen ditugu : Aresti lanean, Concordiako tertulietan, Bilbaotik paseatzen, Euskaltzaindiako bileretan eztabaidatzen... Atal honetako textuak Arestiren poesia eta artikuloetatik aterata daude. Aipatzekoa da atal honetan agertzen den deabrua. Berau, Arestiren teatro lan argitaratugabe baten pertsonaia da: “Beste mundukoak eta Zoro bat”. Aresti bere obraren protagonista bihurtzen da eta besteek ikusten ez dituzten deabruak ikusten ditu berak.
        Bigarren atal edo gaia, “Olerkaria” ipuinetik hartuta dago. Ipuin honetan poeta kontadore baten kalkuloak, numeroak eta bertsoak azaltzen zaizkigu. Ipuin hau sartzearen arrazoia argi dago. Arestik kontadurian egin zuen lan bizitza osoan, literaturari, arrazoi ekonomiko nabarmenengatik, bete betean dedikatu ezinean.
        Azken atala “Mundu Munduan” teatro lanaren laburpena da. Honek Arestiren bizitzarekin zerikusi zehatzik ez badu ere, beraren nortasuna eta pentsamoldea ondo azaltzen duelakoan gaude. Teatro kostunbrista, euskalduna bertute guztien jabe aurkezten zuen teatroa alegia, nagusi zen garaian, Arestik gaiztotasun ikaragarria duten pertsonaiak sortzen ditu. Ezin zitezkeen falta gure ikuskizunean Arestiren teatro lanik gogorreraren pertsonaiak.
        Eszenen artean tartekaturik Oskorriren kantek eta diapositibazko montaiek osotzen dute “Harrizko Atesti Hau”, Arestiren izpirutua lokarria delarik, bere obsesioak adieraziz: euskal herriaren egia aurkitzea, euskera salbatzea, “Euskal Harria Labratzea”.

MASKARADA

Testua
Hiru zatitan banatua:

1. ez zazue tapa gizonaren ahoa
2. “KAIO LUMA ZIKINA”
3. OIÑAZ ETA GANBOA
4. MUNDU MUNDUAN (I)
(Joko Arriskutsuak)

6. ALDATZ BEHERA
7. NI ETA NIK DIODANA
8. KONTADORE ETA POETA
9. BULEGARIA (1)
10. MALDIZIO BETIKOA
11. MUNDU MUNDUAN II
(Tabernan)

13. LA CONCORDIA
14. ZEREN ESPEROAN DAGO
15. BULEGARIA (2)
16. LAUGARRENEZ NEREA
17. BILBAOKO KALEAK
18. EUSKALTZAINDIAN
19. MUNDU
MUNDUAN III
(Bihurrerarik ez duen ordua)
20. OSKORRI

21. BULEGARIA (3)
22. HERIOTZA
Kexa eta promesa
Esan eta esanen dudana
23. OMENALDIA
Nire Aitaren Etxea
24. AZKEN HITZALDIA
25. KAIO LUMA ZIKINA

Testuak (Hasierako orria)